Maszyny vendingowe są to maszyny umożliwiające sprzedaż towarów – kawy, herbaty, posiłków, itd. lub usług takich jak dostęp do Internetu bez pośrednictwa człowieka. Zazwyczaj posiadają możliwość wrzucania monet i przyjmowania banknotów, współcześnie obsługują także karty kredytowe, oferują sprzedaż drogą płatnych smsów. Istnieją także maszyny wydające produkty bezpłatnie, które są stawiane zazwyczaj w miejscach o limitowanym dostępie, np. biurach.
W zakresie rozmieszczania automatów udało się ustalić, że rynek automatów vendingowych to wciąż w Polsce dziewiczy obszar. Udział urządzeń tego typu w sprzedaży ogółem szacuje się na 3 proc. Dla porównania w krajach Europy Zachodniej jest to 15 proc.
Pierwsze automaty sprzedające pojawiły się w Polsce w latach 70., ale nie zadomowiły się na długo. Dopiero na początku lat 90. firmy instalujące tego typu automaty zaczęły stawiać pierwsze kroki w tej branży. Jednakże brak monet w obiegu w tamtym czasie spowodował, że rynek vendingu nie rozwijał się zbyt szybko. W końcu lat 90., kiedy do obiegu weszły monety o odpowiednim nominale, zaczął się prawdziwy początek vendingu w Polsce.
Polski rynek maszyn vendingowych jest "najmłodszym" kanałem sprzedaży w naszym kraju. Wg Sławomira Kamińskiego, dyrektora biura Polskiego Stowarzyszenia Vendingu, ma to swoje dobre strony, bo wiele polskich automatów jest relatywnie nowoczesna, cechuje się estetycznym wyglądem, jest przygotowana na wdrażanie nowych technologii i rozwiązań. To ogromny potencjał do wykorzystania.
Oszacowanie wielkości rynku vendingowego w Polsce jest jednak bardzo trudne. Wstępnie można powiedzieć, że działa na nim około 300 firm, oprócz licencjonowanych operatorów związanych z największymi producentami napojów i soków, takich jak m.in. Coca-Cola, Maspex czy PepsiCo. Wg dyrektora Kamińskiego polski rynek jest dość rozdrobniony i dopiero się integruje na wzór rynków zachodnich. Polskie Stowarzyszenie Vendingu szacuje, że cały rynek vendingu w Polsce obejmuje obecnie ponad 30 tys. automatów sprzedających. To jednak wciąż bardzo mało. W kraju, gdzie automaty vendingowe są wszechobecne (Japonia), na 1 automat przypada 20 mieszkańców.
Polacy dopiero przyzwyczajają się do takiej formy zakupów, ale przy ogólnych zmianach jakie mają miejsce w strukturze społecznej, skłonności do wydawania, umiejętnościach klientów, maszyny te wpasowują się w zmieniający się krajobraz.
Gwałtowny rozwój technologiczny umożliwia stawianie maszyn dystrybuujących dowolne towary, wyposażonych w przeróżne zabezpieczenia i stosunkowo tanich. Kosz projektu i zbudowania, przykładowo, maszyny jednoproduktowej (na dowolny produkt) to koszt rzędu 1800 zł. Z doświadczeń państw, gdzie rynek konsumpcji poza domem jest bardziej rozwinięty wynika, że potencjał w naszym kraju wciąż jest ogromny, a w automatach można sprzedawać różne produkty. Obserwując rynek FMCG jednoznacznie widać zmiany zachodzące w kulturze organizacyjnej firm i w świadomości kadr nimi zarządzających. Rynek FMCG szybko się rozwija, sięga po najnowsze osiągnięcia techniki, reklamę, współpracę z firmami zewnętrznymi. Jest tu niewątpliwie jeszcze ogromne pole do zagospodarowania, a vending może być jedną z najlepszych odpowiedzi na pojawiające się wyzwania.
W Europie najwięcej maszyn vendingowych, zarówno w liczbach bezwzględnych, jak i per capita, jest w Hiszpanii. Na jedną maszynę vendingową przypadają 93 osoby. Całkowitą ilość maszyn szacuje się na 620 tys. Podobną proporcję mają Holandia, Szwajcaria, Belgia i Włochy. Jednak już w Słowacji, Czechach, Finlandii na jedną maszynę vendingową przypada ponad 500 osób. Europejską listę kończy Rosja z jedną maszyną na 11867 osób. Krajem o zdecydowanie największej liczbie maszyn vendingowych jest Japonia. Jedna maszyna vendingowa przypada na 23 osoby a ich całkowitą ilość szacuje się na około 5,5 mln. Polska ze stosunkiem 950 osób na maszynę vendingową zajmuje 17 miejsce w Europie. Jest to ponad 10 razy więcej niż w Hiszpanii i 41 razy więcej niż w Japonii.
Według danych firmy badawczej Euromonitor International, w ubiegłym roku polscy konsumenci wydali na napoje w puszkach, kartonikach i butelkach blisko 18,5 mln euro. Większym powodzeniem cieszyły się jednak napoje gorące, czyli kawa, czekolada itp. Na nie użytkownicy maszyn vendingowych wydali 21,8 mln euro. Spoglądając jednak na rynki zachodnie, np. Belgię i Francję, gdzie np. na napoje chłodzące konsumenci wydali odpowiednio: 109,8 mln euro i 182 mln euro, łatwo zauważyć przepaść, jaka dzieli te rynki.
Według ekspertów, moda na sprzedaż z automatów będzie się utrzymywać, ponieważ Polska wciąż pozostaje w tej dziedzinie daleko za bogatszymi krajami Europy. Polskie Stowarzyszenie Vendingu ocenia, że w Polsce jest około 40 tys. automatów, podczas gdy w liczącej niewiele więcej mieszkańców Hiszpanii prawie 200 tys. Statystycznie w Polsce na 1 automat przypada 1100 potencjalnych klientów, natomiast w krajach starej Europy jest to średnio około 10.
Sprzedaż za pośrednictwem automatów to najsłabiej rozwinięty kanał dystrybucji w Polsce. Daje to nie tylko szansę na zdywersyfikowanie obecnych sposobów sprzedaży ale również stworzenie nowego biznesu i budowanie przychodu pasywnego.
Pomysł na biznes, biznes plan, własna firma, działalność gospodarcza
Jeśli nie przychodzi Ci do głowy żaden pomysł na biznes to dobrze trafiłeś, bo ten portal jest właśnie dla Ciebie. Znajdziesz tutaj pomysł na biznes oraz biznes plan dopasowany do twoich możliwości, uzyskasz również informacje jak rozpocząć własny biznes oraz otrzymać dotacje. Jeśli potrzebujesz informacji jak założyć przedsiębiorstwo zapoznaj się z naszymi artykułami. Zapraszamy także do dzielenia się z nami swoimi spostrzeżeniami, a także do publikowania swoich pomysłów, które na pewno będą pomocne innym osobom, które chcą założyć działalność gospodarczą i prowadzić własny biznes.
